Verhalen vertellen in de winter met ouderen van de Shoshone-stam
We zetten ouderen van de Northwestern Band van de Shoshone Nation in de schijnwerpers, die de stamgeschiedenis levend houden door middel van de verhalen die traditioneel in de wintermaanden worden verteld en herverteld.
Inheemse Amerikaanse stammenZe hebben een rijke traditie van verhalen vertellen. Veel van deze verhalen gaan terug tot onheugelijke tijden en men gelooft dat ze in de een of andere vorm van generatie op generatie zijn doorgegeven. Deze verhalen variëren van waargebeurd en leerzaam tot komisch en vermakelijk. Voor veel stammen was de winter de tijd om verhalen te vertellen. Voor de Northwestern Band van de Shoshone Nation, wiens culturele thuisland zich uitstrekt van Noord-Utah tot Zuid-Idaho, van West-Wyoming tot Noordoost-Nevada, was de winter een logische tijd om verhalen te vertellen, omdat het koude weer hen belette veel andere dingen te doen. (Lees: "Leer de stammen van Utah kennen")
Jager-verzamelaars werkten het hele jaar door ontzettend hard om voedsel te verzamelen voor hun dagelijkse behoeften en om de benodigdheden voor de mogelijk lange winters aan te leggen. De winter was een tijd waarin mensen even konden uitrusten en verhalen konden delen om de tijd te verdrijven.
In veel stammen onderwezen de stamoudsten de jongere generaties over het leven en over degenen die hen voorgingen (Lees: "Kunst houdt de inheemse Amerikaanse cultuur levend.Het was een tijd van leren voor de kinderen en een tijd van bezinning voor de anderen. Het is traditie dat de kinderen zich verzamelen terwijl een stamoudste waarheden en andere belangrijke informatie met hen deelt. Als de kinderen in slaap vallen of anderszins niet opletten, stopt de oudste met spreken en is de sessie voorbij.
Hieronder vindt u korte versies van verhalen van een aantal hedendaagse Shoshone-vertellers uit het noordwesten van de Verenigde Staten, die allemaal worden beschouwd als stamoudsten met waardevolle kennis. Luistert u aandachtig?
"De inheemse stammen van Amerika hebben een rijke traditie van verhalen vertellen. Veel van deze verhalen gaan terug tot onheugelijke tijden en men gelooft dat ze in de een of andere vorm van generatie op generatie zijn doorgegeven."
Tijdens een evenement 'Meet the Shoshone' in Ogden deelt Darren Parry de rijke traditie van het vertellen van verhalen door de inheemse bevolking.
Het is traditie dat de kinderen zich verzamelen rondom een stamoudste, terwijl die waarheden en andere belangrijke informatie met hen deelt.
Een jong meisje voert een Shoshone-dans uit in een traditionele jinglejurk.
Rios Pacheco: “Het verhaal van de treurduif”
Rios Pacheco is een stamoudste en spiritueel leider van de Northwestern Band of Shoshone. Rios vertelt het verhaal van een moeder en haar jonge dochter die bessen plukten aan de waterkant. De moeder waarschuwde haar dochter om niet alleen weg te lopen, omdat er nare dingen kunnen gebeuren als je alleen op pad gaat. Na een tijdje merkte de moeder dat haar dochter inderdaad was weggelopen. Terwijl ze op zoek ging, hoorde ze een geluid bij het water. Toen ze dichterbij kwam, zag ze een rouwduif in het water met een aantal spullen die haar dochter bij zich had. Het was duidelijk dat de dochter op de een of andere manier in de rouwduif was veranderd en niet langer zichzelf was. De moraal van het verhaal is dat ouders en verzorgers hun kinderen goed in de gaten moeten houden, anders kan het tot problemen leiden.
Rios Pacheco is een stamoudste en spiritueel leider van de Northwestern Band of Shoshone.
Foto: Nicole Morgenthau
Patty Timbimboo-Madsen: “De opwarmput”
Patty Timbimboo-Madsen is de cultuurspecialist voor de Northwestern Band of Shoshone en beheert tevens de bibliotheek van de stam.OgdenZe vertelt een persoonlijk verhaal over hoe ze in de maanden voor de winter met haar grootvader en andere familieleden ging jagen. Op een bepaalde keer werd het erg koud en de kinderen hadden het bijzonder warm. Patty's grootvader wist niet wat hij moest doen en besloot een kuil te graven die groot genoeg was voor de kinderen. Hij verwarmde wat stenen om op de bodem van de kuil te leggen. Zodra de kinderen erin waren geklommen, bedekten ze de kuil met dekens, waardoor ze lekker warm bleven. Dit persoonlijke verhaal is een verhaal over aanpassing. Inheemse Amerikanen hebben zich altijd aangepast aan hun omgeving om te overleven. Er is altijd een oplossing – als je bereid bent je aan te passen.
Patty Timbimboo-Madsen is de cultuurspecialist voor de Northwestern Band of Shoshone.
Foto: Nicole Morgenthau
Darren Parry: “Een Shoshone-opperhoofd”
Darren Parry is momenteel lid van de stamraad van de Northwestern Band of Shoshone, en daarnaast spreker en auteur van "The Bear River Massacre: A Shoshone History" (Lees meer over zijn achtergrond:Gevoed door het land: een Shoshone-perspectief).
Darren vertelt graag het verhaal over hoe iemand Shoshone-opperhoofd wordt.
"Een jong meisje vroeg me eens hoe je Shoshone-opperhoofd wordt," vertelde Parry. "Mijn antwoord was dat wanneer een jonge Shoshone-jongen of -meisje een daad van vriendelijkheid of dienstbaarheid in hun dorp verricht, het opperhoofd hen beloont met een adelaarsveer. Ik vroeg het meisje toen wat er zou gebeuren als die jongen of dat meisje steeds aardige dingen voor anderen zou doen en zich zou blijven inzetten voor familie en vrienden? Ze antwoordde dat ze dan meer adelaarsveren zouden krijgen."
“Toen vroeg ik aan dat jonge meisje: Wat als iemand tot volwassenheid goede dingen voor anderen blijft doen? Ze antwoordde dat die persoon dan heel veel adelaarsveren zou hebben. Ik zei haar dat ze gelijk had.”
“Op een dag, wanneer het stamhoofd op sterven ligt, roept hij het hele dorp bijeen en vraagt iedereen om zijn adelaarsveren te laten zien. Degene met de meeste adelaarsveren wordt het nieuwe stamhoofd. Het stamhoofd is namelijk niet altijd de dapperste, stoerste of sterkste. Het stamhoofd is altijd degene die een leven van dienstbaarheid en vriendelijkheid heeft geleid jegens de mensen om hem heen. Dus, word vandaag nog een stamhoofd. Wees een goede broer of zus. Wees een goede vriend en wees het soort persoon met wie mensen graag omgaan. Op die manier word je een leider in je gemeenschap.”
Darren Parry is lid van de stamraad van de Northwestern Band of Shoshone.
Foto: Nicole Morgenthau
Gwen Timbimboo Davis: “Sterrenberen”
Gwen Timbimboo Davis is een stamoudste die de Northwestern Band of Shoshone al vele jaren in verschillende leidinggevende functies heeft gediend. Gwen deelde "Star Bears", een verhaal dat ze zelf heeft geschreven.
“Mijn naam is Kleine Oma of Dandacy Gaa-goo. Wij beren wonen in de bergen. We slapen de hele winter en worden wakker in de lente. In de lente krijgen we onze welpen. Dit jaar kreeg ik een mannetje. Ik hield heel veel van hem. Ik hield hem dicht bij me om hem warm en veilig te houden.
“De dag kwam dat het tijd was voor het beertje om de wereld in te trekken en de gebruiken van zijn soortgenoten te leren kennen. Hij werd groot en sterk. Ik leerde hem alles wat een jonge beer over de wereld moest weten. Ik leerde hem vissen, waar hij de zoetste bessen kon vinden, hoe hij moest jagen en de Schepper moest bedanken voor het eten en nog veel meer belangrijke dingen. 's Avonds, als de sterren tevoorschijn kwamen, zaten we samen en keken we naar de vele sterren aan de nachtelijke hemel. Ik vertelde hem dat alle sterren ooit beren waren geweest, en dat wanneer de beren stierven, hun geesten de sterren werden. De beren kwamen 's nachts naar buiten om te zien hoe het met iedereen ging en om degenen te troosten die hun geliefden aan de andere kant misten. Ik vertelde mijn berenzoon dat ik op een dag bij de andere berensterren zou zijn en op hem zou neerkijken, en dat hemelberen soms in de vorm van een vallende ster op bezoek zouden komen bij geliefden voordat ze 's ochtends weer naar huis terugkeerden.
“Op een dag rolden de rotsen van de berg naar beneden en mijn beerzoon kon niet snel genoeg wegrennen om ze te ontwijken. Toen ik hem vond, was hij gewond en zijn achterpoot gebroken. Ik hielp hem naar onze grot. Ik maakte Bassoovee, populierenthee, tegen de pijn. Met elke dag die voorbijging, werd hij zwakker en zwakker. Hij riep me naar zijn bed en vertelde me dat hij voor eeuwig zou gaan slapen. Ik huilde en mijn hart was gebroken. Vaarwel, mijn zoon.”
“Het is weer winter, en tijd voor mij om op te staan. De zon gaat onder en de sterren zullen één voor één verschijnen. Ik wacht op de grootste en helderste ster. Die ster is mijn zoon. We praten en lachen de hele nacht tot de zon weer opkomt. Ik word elke nacht even wakker en dan valt mijn zoon in een diepe slaap tot de volgende winter. Als hij terugkomt, praten en lachen we weer. Nu ga ik terug naar mijn grot om mijn nieuwe welp veilig en warm te houden. Op een dag zal ik bij de sterrenberen en mijn zoon zijn, want zijn naam is Bia Wooda, of Grote Beer.”
Gwen Timbimboo Davis is een stamoudste van de Northwestern Band of Shoshone.
Foto: Nicole Morgenthau
Lees de verhalen
-
Een Navajo-kunstenares vindt haar ritme en deelt het.
Rhonda "Honey" Duvall is een leidster in de Navajo-gemeenschap van Salt Lake City en versterkt de aanwezigheid van de inheemse cultuur door middel van muziek en dans.
-
Oude pictogrammen, rotstekeningen en tijdloze mysteries
Een bezoek aan Horseshoe Canyon is niet voor iedereen weggelegd. Ten eerste is de reis ernaartoe al een avontuur op zich, maar die inspanningen maken de beloning – namelijk de kans om enkele van de belangrijkste rotstekeningen van Noord-Amerika van dichtbij te bekijken – des te waardevoller.
-
Kunst houdt de inheemse Amerikaanse cultuur levend.
De kunstenaar Al Groves uit Utah lanceert een nieuw kunstcollectief waarmee hij zich inzet om inheemse tradities levend te houden.
-
Mule Canyon verkennen: House on Fire en Cave Tower
Rijdend over de stoffige, terracottakleurige weg richting Mule Canyon in Cedar Mesa, krijg je het gevoel dat dit een bijzondere plek is, hoewel je misschien niet precies kunt zeggen waarom.
-
Ontdek de culturele bezienswaardigheden van Cedar City
Bezoekers verwachten adembenemende uitzichten, maar het verfijnde culturele aanbod blijft kunstliefhebbers verrassen wanneer ze deze landelijke buitenpost ontdekken.
-
Een bezoek aan het inheemse Amerikaanse dorp in This Is The Place Heritage Park.
Deze culturele trekpleister in Salt Lake City biedt bezoekers de kans om de rijke geschiedenis van inheemse tradities te ervaren.
-
Great Salt Lake verdient uw bezoek.
Tijdens je bezoek aan dit mysterieuze natuurwonder kun je ook helpen het te beschermen.
-
Wandel tussen de sporen van de ouden bij de mysterieuze Parowan Gap.
Bewonder het indrukwekkende aantal panelen bedekt met rotstekeningen. Sommigen geloven dat de Gap in bepaalde perioden als een bijzondere plek werd beschouwd.
-
Historische locaties in Utah
Ontdek het fascinerende verleden van Utah met onze gids voor historische locaties en verborgen pareltjes. Kom meer te weten over de verhalen van pioniers en inheemse bevolking op deze erfgoedlocaties in Utah.
-
Hoop voor Hoop met Patrick Willie
Een Navajo-verhalenverteller vond zijn roeping in het hoepeldansen. Nu gebruikt hij zijn platform om de stemmen van de inheemse bevolking van een jongere generatie te versterken.
-
Hoe je rotstekeningen kunt bezoeken als een archeoloog
Er zijn talloze duizenden rotstekeningen te vinden in Utah, en honderdduizenden archeologische vindplaatsen van allerlei aard. Leer hoe je deze plekken met het respect en de eerbied die ze verdienen kunt verkennen.
-
Gids voor wandelaars in Rainbow Bridge National Monument (insidertips)
Van het kiezen van het beste seizoen en de beste route tot het begrijpen van de logistiek en de geschiedenis: hier is alles wat je moet weten om te wandelen in het Rainbow Bridge National Monument in Utah, gelegen aan de zuidkust van Lake Powell.
-
Maak kennis met de Fremonts: het ontdekken van een oude beschaving
Wist je dat Fremont Indian State Park is ontstaan door de aanleg van een snelweg? Bezoek het park en het museum voor een kijkje in het verleden van Utah, en ontdek de wandel- en quadroutes.
-
Navajo: Gefrituurd brood, taco's, pizza
Ondanks de problematische oorsprong is Navajo fry bread een geïnspireerd gerecht van het Navajo-volk, en het is in vele varianten en onder verschillende namen te vinden in het zuidwesten van de Verenigde Staten.
-
Gevoed door het land: een Shoshone-perspectief
Darren Parry leerde van zijn grootmoeder over de planten, plaatsen en het wereldbeeld die hun Shoshone-voorouders in leven hielden.
-
San Juan en het Pad der Ouden
Met een oppervlakte van bijna 8.000 vierkante mijl is San Juan County de grootste county van Utah, bijna net zo groot als New Jersey. Tussen het Needles-district van Canyonlands en Four Corners liggen uitgestrekte gebieden met ongerepte natuur, nationaal bos, het Monument Valley Navajo Tribal Park en prachtige rivieren en...
-
Geesten in de rots
Spectaculaire rotstekeningen, ingenieuze bouwwerken die tegen de kliffen zijn gebouwd en de mysteries van de eerste bewoners van Range Creek Canyon, de Fremont.
-
De 74 kilometer lange Nine Mile Canyon
Volg Nine Mile Canyon Road naar de ruige en afgelegen Book Cliffs, waar boodschappen uit de oudheid samenkomen met die van de kolonisten van het Westen en moderne denkwijzen.
-
De geschiedenis van River House (en hoe je het vandaag de dag kunt beleven)
De River House Site, gelegen aan de westkant van Comb Ridge, herbergt een reeks rotstekeningen, een kiva en verschillende kamers van één en twee verdiepingen.
-
De Navajo-mandenvlechters
Maak kennis met de Navajo-kunstenaars achter deze arbeidsintensieve en traditionele praktijk.
-
De rotstekeningen van Comb Ridge
Comb Ridge in het zuidoosten van Utah biedt indrukwekkende galerijen van eeuwenoude rotstekeningen, meer dan 1000 jaar geleden gegraveerd in zandstenen kliffen door kunstenaars van de Ancestrale Pueblo-indianen. Lees meer over Comb Ridge en de unieke rotstekeningen, waaronder het beroemde Procession Panel.
-
De stemmen van berenoren
Het Bears Ears National Monument ligt in het hart van Zuidoost-Utah. Dit gebied is doordrenkt van verschillende culturen en levensvormen. In deze vierdelige videoserie maak je kennis met de lokale bevolking die op hun eigen unieke manier verbonden is met het land.
-
Een rondreis door Utah met de bekendste schrijfsters van de staat.
De diversiteit en schoonheid van Utah zijn vaak door vrouwen vastgelegd. Hier zijn de plekken die zeven van Utah's bekendste schrijfsters het beste kenden en waar ze het meest van hielden.
-
De onverwachte pitstops van Utah
Hier zijn 11 mini-avonturen die je kunt afvinken op je lijstje tijdens je volgende roadtrip door Utah.
-
Waarom uw kinderen een reis naar Utah moeten maken
Ontdek waar avontuur en leren samenkomen langs iconische rivieren en eeuwenoude canyons.
