Raften op de San Juan rivier: Verken Bears Ears met traditionele inheemse gidsen

Op een zonnige lentedag op de San Juan Rivier in Bluff, Utah Het water is precies koel genoeg, de zon precies warm genoeg en de wolken precies warm genoeg voor een perfecte dag op de rivier. Zo'n dag waarop je achterover leunt, je voeten in het water laat zakken en half liggend peddelt om optimaal te genieten van de zon en het ontspannen tempo van de rivier.

Dit stuk rivier stroomt troebel, geelbruin en saliegroen, fris op deze lentedag en met een lage waterstand door de historisch geringe sneeuwval van deze winter. Stroomafwaarts, vlakbij de beroemde Horseshoe Bend, is het water kristalhelder, aldus mijn Navajo-gids, Geri Kee. Maar ik heb geen bezwaar tegen de troebelheid hier; ik ben gewoon blij om op het water te zijn, mijn zonnehoed diep over mijn ogen getrokken, een volle waterfles binnen handbereik, in gezelschap van gidsen wier voorouders dit gebied al sinds mensenheugenis hun thuis noemen.

Terwijl we westwaarts peddelen, zie ik aan mijn rechterkant Bluff en Bears Ears National Monument, het eerste monument dat is opgericht op verzoek van een coalitie van inheemse Amerikaanse stammen. Aan mijn linkerkant, Navajo Nation Het grootste reservaat van het land. De rivier stroomt langs een groot deel van die grens en vormt de levensader van de regio.

Raften op de rivier de San Juan met Ancient Wayves

Ik dobber rond in een solo-ducky, een stevige opblaasbare kajak, met Oude Wayves-rivier en wandelavonturen — een Diné-reisorganisatie en de enige Native American-organisatie in Bears Ears die rivierraftingtochten en door inheemse gidsen geleide tours aanbiedt. Aan boord is een groep middelbare scholieren met hun leraren, verdeeld over tandem-raftingkano's en een raft voor meerdere personen. We peddelen rustig over een rivier zonder noemenswaardige stroomversnellingen, een gezinsvriendelijke middagtocht, maar ik weet dat Ancient Wayves ook adrenalineverhogende riviertochten aanbiedt en ik neem me voor om daar een andere keer aan mee te doen.

Aan weerszijden van de rivier staan ​​invasieve Russische olijfbomen langs de oevers, die kostbare hulpbronnen opslokken en de route flankeren met een zacht saliegroen. Rode rotswanden vormen een prachtig contrast en ik tuur omhoog om te zien of ik dieren in het wild kan spotten en de verschillende tinten oranje en crème te tellen die in lagen op elkaar gestapeld liggen en het verhaal van de tijd zelf vertellen.

Maar al het wild dat ik zie, zijn Canadese ganzen die krijsen en hun kuikens verzamelen als we voorbijvaren, een eenzame havik die boven ons zweeft en af ​​en toe een koe in de struiken die ons vragend gadeslaat terwijl we voorbij drijven.

Vanmorgen begonnen we bij een instapplaats die Ian Lameman, mijn andere Navajo-gids, "Swinging Bridge" noemde. Ik kan het niet vinden op een kaart, en er is geen brug, maar hij legt uit dat het een instapplaats is die je moet kennen om te vinden. De naam, vertelt hij me, komt uit de geschiedenis: er was hier ooit een brug, die bijna uitsluitend werd gebruikt door Navajo-kinderen die op het reservaat woonden om de rivier over te steken en naar de missiescholen in Bluff te gaan.

Hij en Kee zitten boordevol historische kennis, interpretatieve feiten en verhalen uit de regio. Dit is immers hun achtertuin. "Velen van ons zijn opgegroeid aan deze rivier", zegt Lameman over zichzelf en zijn mede-inheemse gidsen bij Ancient Wayves. Hij is al vijf jaar gids op de San Juan.

"Dit is mijn thuis, het is persoonlijk," voegt Kee eraan toe, die al vele jaren officieus gids is op rivieren in Utah en woont op Navajo Nation. Dit is haar eerste jaar als gids bij Ancient Wayves.

Hetzelfde geldt voor veel gidsen van Ancient Wayves, die allemaal van inheemse afkomst zijn. Louis Williams, de oprichter van het bedrijf, en mijn twee huidige gidsen zijn Navajo, maar er zijn ook Zuni-, Hopi- en Apache-gidsen die tochten over de rivier en door het landschap leiden. De meesten van hen hebben diepe voorouderlijke banden met de regio en het land zelf.

Het verhaal achter de enige rivieroutfitter in handen van inheemse bevolkingsgroepen in Utah

Williams werd er in feite toe gedreven om het bedrijf in 2020 op te richten vanwege die persoonlijke banden. Hij had jarenlang als gids gewerkt voor andere riviergidsen en merkte dat gasten herhaaldelijk vroegen om inheemse gidsen voor hun tochten. "Er was veel vraag naar ons", herinnert Williams zich. "Ik dacht: dit is onze achtertuin, de Navajo Nation, en er zijn hier eigenlijk geen inheemse riviergidsen."

Hij probeerde daarom het ontstane gat op te vullen door andere inheemse gidsen de kans te geven hun land, erfgoed en wijsheid op hun eigen manier te delen.

Het resultaat is een diepere verbinding met geschiedenis en cultuur, een verbinding die Williams en Ancient Wayves de JRNY Magazine America Award 2025 heeft opgeleverd voor de beste toeristische ervaring in de Verenigde Staten, evenals de Navajo Nation Tourism Business of the Year award 2026.

Williams was vandaag niet mijn gids, maar toen ik later met hem sprak, sprak hij in een langzaam, ontspannen tempo dat de brede, meanderende gedeelten van de San Juan weerspiegelde waar ik net doorheen was gedreven: geen haast om ergens te komen, gewoon de ene zin die onhaastig overging in de volgende.

“Veel mensen worden aangetrokken tot deze regio vanwege de geschiedenis. Ze willen verhalen over dit landschap horen van mensen die een band met de regio hebben. Daar zijn wij voor,” zegt Williams. Want als je zo diep verbonden bent met een plek als de gidsen van Ancient Wayves, is geloofwaardigheid als vanzelfsprekend. “Al hun verhalen bevinden zich in het landschap zelf.”

Het verkennen van voorouderlijke Pueblo-locaties en de geschiedenis van de inheemse bevolking.

Terwijl we over het water varen, vertelt Lameman over geologie, deelt hij verhalen, benoemt hij planten en geeft hij historische inzichten over mormoonse kolonisten en uraniumwinning.

Tijdens de lunchpauze stoppen we op een smalle, rotsachtige oever voor een kleurrijke maaltijd. Lameman leidt de groep vervolgens op een korte wandeling naar een archeologische vindplaats van de Ancestral Pueblo, met rotstekeningen en overblijfselen van gebouwen die voor de meeste bezoekers onbereikbaar zouden zijn. Hij wijst ons op scherven aardewerk die in de zon op de grond liggen en instrueert ons om alles wat we vinden te laten liggen.

Het eren van heilige landschappen

Uit respect maak ik geen foto's van de rotstekeningen, die soms heilige begraafplaatsen markeren voor Pueblo-gemeenschappen.

"Er huist hier een geest," zegt hij. "Niet alleen de geest van het land, maar ook de geesten van de mensen die hier voorgingen. Beide horen met rust gelaten te worden en teruggewonnen te worden door het land, niet door andere mensen."

Terwijl we ronddwalen, vertelt hij over die mensen en hun geschiedenis, hoe ze de overgang maakten van een nomadische jagerscultuur naar een meer sedentaire, op landbouw gebaseerde cultuur toen maïs, bonen en pompoen vanuit Mexico werden geïntroduceerd.

In de middag steekt de wind op en beginnen de bladeren van de populieren aan de oever te ruisen, alsof ze elkaar boven onze hoofden aan de overkant van de rivier toeroepen. Het water voert ons langzaam mee en we hebben geen haast, dus ik praat met Kee en luister naar haar verhalen over haar liefde voor het omringende landschap en hoe het is om gids te zijn bij een bedrijf dat eigendom is van inheemse mensen.

“Het water betekent veel voor me. Het heeft kracht. Het heeft leven,” zegt Kee. “Het water is een plek waar ik tot rust kom, ademhaal en geniet.” En de gidsen nemen de taak om de regio te beschermen en te eren zeer serieus.

Wat de bedrijfsnaam en de unieke spelling betreft, zegt Williams: "Ik moest die 'y' er gewoon in proppen." Ik hoor hem grijnzen door de telefoon. "Het is een perfecte naam voor wat we doen. Als we buiten zijn, worden we herinnerd aan de oude manier van leven van mijn grootouders en voorouders. We kennen die oude manier nog steeds."

Combineer dat met de ritmische beweging van water, en je hebt een naam die iets betekent –– die de intieme relatie tussen erfgoed en landschap viert.

De rivier is inderdaad een magische plek, en het zijn niet alleen de inheemse culturen van het gebied die zich aangetrokken voelen tot de geest van het water. Ook ik, een reiziger met een open geest, twee oren om te luisteren en een hart om te begrijpen, voel me daartoe aangetrokken.